De Portugese dichter Fernando Pessoa zei het al. In ons leven velen. Hij is de man achter een oeuvre dat bestaat uit het werk van vele mannen. Pessoa liet namelijk verschillende dichters spreken met zijn stem. Schrijven, eigenlijk. Die dichters schreven hun poëzie met de pen van Pessoa.

Fernando Pessoa was heel duidelijk over het werkelijkheidsgehalte van die dichters. Hij stelde dat het hier heteroniemen en in geen geval pseudoniemen betrof. Pessoa vond dat zij, die hem als spreekbuis verkozen, hetzelfde levensrecht genoten als hijzelf.

In ons leven velen. Ik zou zelf willen zeggen: wij neigen. Wij neigen ernaar meer te worden dan wij zijn. Wij neigen naar meer wij-en. En dat is geen schizofrenie. Dat is de rationele gang van een ik naar een ander ik. In ons leven velen. Het vergt wel het nodige onderzoek naar jezelf. Want als je niet weet wie je eigenlijk bent, kun je nooit zeggen: ‘Hé, ik ben wezenlijk anders dan eergisteren.’ Als je jezelf niet nauwlettend bestudeert, krijg je de veranderingen ook niet scherp in beeld. Dat je in feite en regelmatig onomkeerbaar een heel ander mens wordt. Niet ouder of milder, niet beter of wijzer... nee, iemand anders dan die je was.

Dát herkennen, erkennen en waarderen is de ‘eigen machtiging’. Het verknipte ik. En voor alle grasduiners in het almaar dichter groeiende doolhof zijn er de folly’s van ‘uitgeknipt’.